meslek lisesi staj dosyası

2010-10-08 00:56:00

1.ÜNİTE

 

 

 

1. TACİRLERİN VERGİ KANUNLARI YÖNÜNDEN SINIFLANDIRILMASI

 

Ticaret kanunumuz tacirleri açıkça bir sınıflaşmaya tabi tutmuştur. Ancak ticarethane, fabrika ve ticari şekilde işletilen diğer kurumlar şeklinde bir sınıflandırma yolunu seçmiştir.

 

Vergi usul kanunu ise tacirleri defter tutma bakımında ikile ayırmıştır:

 

A- Birinci Sınıf Tacirler: Bilanço esasına göre,

B- İkinci Sınıf Tacirler: İşletme hesabı esasına göre defter tutarlar.

(V.U.K.176)

B. İkinci Sınıf Tacirler

1. İkinci Sınıf Tacir Olabilme Unsurları

Vergi Usul Kanununun 177. Maddede yazılı olanların, yani l. Sınıf tüccarların dışında olan gerçek usulde vergiye tabi tüccar erbabı,

Kurumlar vergisi mükelleflerinden işletme hesabı esasına göre defter tutmalarına Maliye Bakanlığınca müsaade edilenler;

Yeni işe başlayan işletme sahipleri;

Kendi isteğiyle ikinci sınıfı tercih edenler;

Hizmet işleriyle uğraşanlar veya nakli işleriyle uğraşanlar,yıllık brüt kazançlarının 3.600,00YTL aşmayanlar;

 

llık mal alımlarının tutarı 7.200,00. YTL.aşmayanlar; ikinci sınıf tacir gibi hareket edebilirler.

2- İkinci Sınıf Tacirlerin Tutmak Zorunda Olduğu Defterler

 

İşletme Hesabı Esasına Göre Defter Tutarlar;

l- İşletme Hesabı Defteri

2- Günlük perakende satış ve hasılat defteri

 

a) İşletme Defteri

 

İkinci sınıf tacirlerin ekonomik faaliyetlerini izledikleri defterdir. İşletme defteri ciltli,sayfaları karşılıklı, sıra numaralıdır. İşletme defterinin karşılıklı iki sayfasının sol tarafı gider kısmını, sağ tarafı ise gelir kısmını teşkil eder. İşletme defterinin her sayfasının ilk satırı bir önceki sayfanın toplamının devredildiği, devreden toplam satırı, son satırı ise sayfa toplamının yazıldığı toplam satırıdır. İşlemler gider ve gelir sayfalarına sıra numarası ile yazılır.

 

Defterin gider kısmında; satın alınan mallar ile hizmet karşılığında ödenen veya borçlanılan paralar ve işletme ile ilgili diğer bütün giderlerle bunlar için ödenen katma değer vergileri yer alır.

 

Defterin gelir kısmında; satılan mal bedeli ve yapılan hizmet karşılığı olarak tahsil edilen ve edilmeyen paralar ile işletme faaliyetlerinden elde edilen diğer bütün gelirlerle bunlarla ilgili hesaplanan katma değer vergileri yer alır.

 

Gayri menkuller ve tesisat gibi amortismana tabi olan kıymetler işletme hesabına intikal ettirilmez. Şu kadar ki 189. maddeye göre amortisman kaydı tutulmak şartıyla bu kıymetler üzerinden her yıl ayrılan amortismanlar gider kaydolunur. Gider ve hasılat kayıtlarının en az aşağıdaki bilgileri ihtiva etmesi şarttır;

 

a- Sıra Numarası , b- Kayıt Tarihi , c- İşletmenin Türü , d- Meblağ (Tutar)

 

b) Günlük Perakende Satış Ve Hasılat Defteri

 

İkinci sınıf tacirlerin günlük perakende satışları ile yaptıkları hizmet karşılığında tahsil ettikleri paralar ve işletme faaliyetlerinden elde edilen diğer tüm gelirlerden yapılan hasılatların yazıldığı bir defterdir. Günlük perakende satış ve hasılat defteri ciltli ve sayfaları birbirini takip eden sıra numaralıdır. Günlük perakende satış ve hasılat defterinin her sayfasının ilk satırı bir önceki sayfanın toplamının devredildiği, devreden toplam satırı son ise sayfa toplamının yazıldığı toplam satırıdır. Günlük perakende satış ve hasılat defterine sadece günlük perakende satışlar yazılır. Günlük kasa defteri gibi günü gününe yazılması gereken bir defterdir.

 

2. ÜNİTE

 

İŞE BAŞLAMA

Vergi Dairesi İle İlgili İşlemler

1. İşe Başlama Bildirimi

Madde 153 aşağıda yazılı olan mükelleflerden işe başlayanlar durumu vergi dairesine bildirmek mecburiyetindedirler.

Vergiye tabi ticaret ve sanat erbapları

Serbest meslek erbabı

Kurumlar vergisi mükellefleri

Kollektif ve adi komandit şirketlerin komandite ortakla

Kazançları götürü usulde tespit edilenler ise vergi karnesi almak için vergi dairesine başvurulur.

 

Tacirler vergi dairesine işe başlama sayılan bir işyeri açmak, ticaret siciline kayıt olmak durumlarında faaliyete başlamadan önce vergi dairesine işe başlama dilekçesiyle başvururlar. Bu dilekçeye ;

 

1) Dilekçe

2) Nüfus cüzdan sureti

3) İkametgah

4) Kira kontratı

5) Noterden imza sirküleri

 

Bu belgelere vergi dairesine başvurur, vergi dairesine bir yoklama memuru tarafından iş yerini kontrol ettirir ve şahsa 10 tuşlu bir sicil numarası verir ve şahıs tüm işlemlerini bu numara ile takip eder.

İŞE BAŞLAMA DİLEKÇESİ

 

Istanbul, 15.10.2007

 

 

Vergi Dairesi Müdürlüğüne

Avcılar

 

01.10.2007 tarihinde Avcılar Saray Mah. Yeşil Sok. No:46 ‘da Yılmaz unvanı altında iş yeri açmak istiyorum. Yıllık gelir vergisi, KDV ve Muhtasar sicil numaralarımın verilmesini bilgilerinize arz ederim.

 

 

Gereğinin yapılmasını arz ederim.

 

 

 

Saygılarımla

 

Hakan Yılmaz

 

 

Ek: 1) Nüfuz cüzdanı sureti

2) İkametgah

3) İmza Sirküleri (Noterden)

4) Kira Kontratı

 

NOT: Muhtasar beyannamemi 3 aylık vereceğim.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. VUK. ‘NA GÖRE DÜZENLENMESİ GEREKEN BELGELERİN BASIMI VE TASDİKİ

Tasdik Ettirilecek Defterler

Yevmiye ve Envanter Defteri

İşletme defteri

Çiftçi İşletme Defteri

İmalat ve istihsal Vergisi Defteri

Nakliyat Vergisi Defteri

Yabancı Nakliyat Kurumlarının Nakliyat Defteri

Serbest Meslek Kazanç Defteri

Günlük Kasa Defteri

Günlük Perakende Satış ve Hasılat Defteri

 

Tasdik Zamanı

a- Öteden beri işe devam etmekte olanlar defterlerin kullanılacağı yıldan önce gelen son ayda;

b- Hesap dönemleri maliye bakanlığı tarafından tespit edilenler, defterlerin kullanılacağı hesap döneminden önce gelen son ayda ;

c- Yeniden işe başlayanlar, sınıf değiştirenler ve yeni bir mükellefiyete girenler, işe başlama, sınıf değiştirme, yeni bir mükellefiyete girme tarihinden önce, Vergi muafiyeti kalkanlar, muaflıktan çıkma tarihinden başlayarak 10 gün içinde;

d- Tasdike tabi defterlerin dolmasıyla veya sair sebeplerle yıl içinde yeni defter kullanmaya mecbur olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce;

e- Defterlerini ertesi yılda da kullanmak isteyenler Ocak ayı, hesap dönemi maliye bakanlığınca tespit edilenlerde bu dönemin ilk ayı içerisinde tasdik yenilemeye mecburdur.

 

Tasdik Şekli

a- Ciltli defterlerin tasdiki esnasında sayfaların sıra numarası ile teselsül ettiğine bakılarak bu sayfalar teker teker tasdik makamının resmi mührünü basılarak olunur.

b- Müteharrik yapraklı yevmiye defterleri kullanmalarına maliye bakanlığınca müsaade edilen müesseseler bir yıl içinde kullanacaklarını tahmin ettikleri sayıda yaprağı yukarıda ki esaslara göre tasdik ettirirler. Tasdikli yapraklar bittiği takdirde yeni yapraklar kullanılmadan tasdiklenir.

 

Devre Sonu Tasdik

Yevmiye defterlerinin son sahifesi son kayıttan sonra dönem sonunda yani ocak ayının sonuna kadar notere daha sonra ilave yapılmasını önlemek için “Görüldü” ibaresi yazılarak tasdiklenir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

VERGİ DAİRESİNE HİTABEN BASIM İZİN DİLEKÇESİ

 

 

 

 

 

Istanbul, 12.12.2007

 

 

 

Vergi Dairesi Müdürlüğüne

Avcılar

 

Dairenizde 1170016439 sicil nolu mükellefim. Avcılar Vatan Mah. Kiraz Sok. No:42 ‘da açmış olduğum muhasebe bürosu için aşağıda yazılı olan fatura, sevk irsaliyesi, irsaliyeli fatura, perakende satış fişini matbaada bastırmak için basın izin belgesini almak istiyorum.

 

 

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

 

 

Saygılarımla,

 

 

Hakan yılmaz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BELGELER: 1 adet fatura

5-adet sevk irsaliyesi

4 Adet irsaliyeli fatura

3-adet perakende satış fişi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZ KULLANIMI VE BİLDİRİMİ

 

Perakende satış yapan birinci ve ikinci sınıf tacirler ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorundadır. Ödeme kaydedici cihazlar kullanılmak suretiyle verilen satış fişinde;

 

Satış fişini veren kişi veya kuruluşun adı,soyadı ya da unvanı,

Adresi,

Bağlı bulunduğu vergi dairesi ve hesap numarası,

Satılan malların cinsi,bedeli ve toplamı,

Müteselsil fiş numarası,

İşlem tarihi,

Cihazın onaylandığını gösteren sembol ve cihaz sicil numarasının gösterilmesi gerekir.

 

Ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorunda olanlar bunları kullanmaya başlamadan önce vergi dairesine bildirmek ve bunlara ait levhayı tasdik ettirerek işyerlerine asmak mecburiyetindedirler. Her iş günü sonunda mutlaka “Z Raporu” alınması ve saklanması zorunluluğu vardır. Ayrıca her ay sonunda “Z Raporu” alınır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ÖDEME KAYDEDİCİ CİHAZLARA AİT İZİN DİLEKÇESİ

 

 

 

 

 

 

istanbul, 12.12.2007

 

 

Vergi Dairesi Müdürlüğüne

Bağcılar

 

Dairenizde 1170016439 sicil nolu mükellefim. Avcılar Vatan Mah. Kiraz Sok. No:42 ‘da açmış olduğum muhasebe bürosu için ödeme kaydedici cihazlara ait levha belgesi almak istiyorum.

 

 

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

 

 

 

Saygılarımla,

 

Hakan Yılmaz

 

 

 

 

 

 

 

EK: 1) Yazar kasa fişi

2) 1 Nolu fiş

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

B. DEFTERLERİN TASDİKİ

Tacirler, yasaların göstermiş olduğu defterleri kullanmaya başlamadan önce notere tasdik ettirmek zorundadırlar. Noterler bu defterlerin her sayfasını mühürler, sayfa numaralarını yazar ve en sonuna da kaç sayfadan ibaret olduğunu ve ne amaçla kullanılacağını yazarak tasdik eder.

 

Tasdik ettirilecek defterler yasal olarak tutulması zorunlu olan defterlerdir.

Tasdik zamanları;

Yeni işe başlayanlar, işe başladığı tarihten itibaren bir ay içinde,

Öteden beri işe devam etmekte olanlar, defterleri kullanacakları yıldan önceki Aralık ayının sonuna kadar,

Hesap dönemleri Maliye Bakanlığınca tespit edilenler, defterleri kullanacakları hesap döneminden önceki yılın son ayına kadar,

Onaya bağlı defterlerin dolması halinde, bunları kullanmaya başlamadan önce,

Defterlerini gelecek yılda kullanmak isteyenler, hesap yılının ilk ayında,

Günlük defter (yevmiye defteri) ayrıca yeni yılın birinci ayının sonuna kadar notere götürülür. Noterce son kaydın altına “GÖRÜLMÜŞTÜR” ifadesi yazılarak, mühürlenir ve imzalanır.

Birinci Sınıf Tacirlerin tutmak zorunda olduğu defterlerden tasdike tabi olanlar;

Yevmiye defteri

Envanter defteri

Günlük kasa defteri

Kambiyo senetleri defteri

Defter-i Kebirin tasdik zorunluluğu yoktur. Ancak ticari davalarda geçerli belge olabilmesi için Türk Ticaret Kanunu’na göre tasdik ettirilmiş olma şartı aranır.

İkinci Sınıf Tacirlerin tutmak zorunda olduğu defterlerden tasdike tabi olanlar;

İşletme defteri

Günlük perakende satış ve hasılat defteri

Kambiyo senetleri defteri

er İkinci Sınıf Tacirler ayrıca bir envanter defteri tutarlarsa, bu defteri de tasdik ettirmek zorundadırlar.

Yükümlünün işinin ya da mesleğinin gerektirdiği defterlerden tasdike tabi olanlar;

İmalat defteri

Hasılat defteri

Serbest meslek kazanç defteri

Çiftçi işletme defteri

 

 

 

 

 

C. BELEDİYE İLE İLGİLİ BİLDİRİMLER

1. İşyeri Açma İzin Belgesi

Tacirlerin işyeri açmadan önce işyerinin bağlı bulunduğu yerin belediyesine müracaat ederek, işyeri ruhsatı almak mecburiyetindedir. Belediye ruhsata müracaatta bazı belgeler de düzenlenecektir.

2. Reklam ve İlan Vergisi

Belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yapılan her türlü ilan ve reklamlar vergiye tabidir. İşyeri belediyeden bu vergi için vergi numarası alır. İşletmelerin astıkları tabelalarda bu vergiye tabidir.

 

 

D. TİCARET SİCİL KAYDI

Ticaret sicili, tacirlerin ve üçüncü kişilerin bilmelerinde yarar ve zorunluluk bulunan, tacir ile ticari işletmeye ilişkin bilgi ve kayıtları kapsayan bir devlet sicilidir. Ticaret sicilinin; tacirin hukuki durumunu saptamak, üçüncü kişileri aydınlatmak, açıklık ve tacire ait bazı kazanılmış hakların korunmasına yardımcı olmak gibi değişik amaçları vardır.

 

Tacirler ticaret siciline kayıt olmak zorundadırlar. Oda’ya kaydolan tacir Oda’nın hizmetlerinden yararlanır. Bunun karşılığı olarak da yıllık aidat ile munzam aidat öderler.

 

Ticaret siciline kayıt, işletmenin bulunduğu mahaldeki ticaret siciline yapılmak mecburiyetindedir. Tescili yapılan işletmenin daha sonra tescil edildiğine dair ilan yapılır. İlan ise bütün Türkiye’ye etken olmak üzere, Ankara’da çıkan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile yapılır.

 

Ticaret siciline ancak kanunların emrettiği hususlar kayıt ettirilir.

 

Bir işletme kurulurken ticaret siciline müracaat edilir. Müracaatın yazılı olması mecburiyeti vardır. Dilekçeye gerekli belgeler de eklenerek müracaat edilir. Daha önce tescil edilmiş bir hususta değişiklik gerekiyorsa, değişiklikle ilgili talep aynı şekilde yapılır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MESLEKİ ODA VE BİRLİKLERE KAYIT

Tacirler meslek gruplarına göre çeşitli meslek kuruluşlarına karşı sorumlulukları vardır. Aynı zamanda işletme sahiplerinin mensup oldukları meslek kuruluşlarına üye olma koşulu aranır.

 

ÖRNEĞİN; Doktorlar > Türk Tabipler Birliği Odasına

Mimarlar > Mimarlar Odasına

Mühendisler > Mühendisler Odasına

Eczacılar > Eczacılar Odasına

Vb. örneklerini çoğaltabiliriz.

 

İşyeri açıldığı tarihten itibaren bir ay çerisinde ilgili meslek kuruluşuna kayıt olmak zorundadır.

 

Tacirler ayrıca, ticari faaliyetlerinden dolayı Ticaret Odasına ve Türkiye Ticaret Odaları Birliğine üye olabilirler. Bu odalar üyelerinin yasalar karşısında haklarını korumak ve mensuplarını işletme faaliyetlerinde onlara yardımcı olmak üzere her türlü tedbiri alırlar. Üyelerde, meslek kuruluşlarından üye olma sıfatıyla üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmelerini isterler. Tacirler ayrıca iştigal konuları ile Borsa ve Borsalar Birliğinin de üyesi olabilirler.

F. BAĞ-KUR’A MÜRACAT

 

T.C. Anayasası “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir” ilkesini benimsemiştir. Türkiye’de memurların sosyal güvenlik kurumu Emekli Sandığı, işçilerin sosyal güvenlik kurumu ise Sosyal Sigortalar Kurumudur.

Giriş Bordrosunun Düzenlenmesi

Bağ-Kur Kanununun 24. Maddesine göre sigortalı sayılanların tamamı Bağ-Kur’a kayıt olmak zorundadır. Bu kanuna göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren üç ay içinde kuruma başvurarak, kurumca hazırlanan giriş bildirgesini doldurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Bu konuda meslek kuruluşları, vergi daireleri, belediyeler Bağ-Kur’a yardımcı olurlar. Bu süre içerisinde başvuruda bulunmayanlar kurumca otomatik olarak kayıt ve tescil edilirler. Sigortalı Bağ-kur’dan bir giriş bildirgesi alıp doldurduktan sonra Bağ-Kur’a vermekle giriş işlemi yapılmış olur.

 

Basamak Seçme

 

Sigortalı sigortalılığının başladığı tarihte 50. madde belirtilen aylık gelir basamaklarından dilediğini seçer ve en geç üç ay içine kuruma vereceği giriş bildirgesi veya dilekçesinde yazılı olarak bildirirler. Sigortalının ödeyeceği primler ve bağlanacak aylıkların hesabında tespit edilen basamak göstergeleri her yıl bütçe kanunu ile kabul edilen kat sayı ile çarpılması suretiyle bulunacak tutarlar esas alınır.

 

 

 

Basamak Yükseltme

İlk beş basamakta, basamak yükseltme her yıl sonunda kurum tarafından sigortalının isteğine bırakılmaksızın kendiliğinden yapılır. Altıncı basamaktan sonra ise bulunduğu basamakta iki tam yılını doldurmadıkça yazılı talepte bulunmadıkça ve sıra dışında basamak yükseltilemez.

 

4. Bağ-Kur Primlerinin Ödenmesi

Sigortalı prim borçlarını ilgili ayın sonuna kadar kuruma ödemek zorundadır. Primler süresi içinde tam ödenmezse, ödenmeyen kısmına sürenin bittiği tarihten başlayarak kanunla belirtilen gecikme zammı ödenir. Gecikme zammı, sadece prim alacaklarına uygulanır ve borç ödeninceye kadar devam eder. Dava ve icra soruşturması başlamış olsa bile primlerin ödenmemiş kısmı için gecikme zammı tahsil edilir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. ÜNİTE

 

CARİ BELGELER

 

A- ALIŞ VERİŞ BELGELERİ

 

a- Fatura: Fatura, mal veya hizmet satan işletmelerce düzenlenen, söz konusu mal veya hizmetin karşılığı olarak alıcıların ne tutarda borçlandıklarını gösteren bir ticari belgedir.

 

Faturayı düzenlemek mal veya hizmeti satanın görevi iken mal veya hizmet satın alan alıcı da faturayı istemek ve almakla görevlidir. Fatura en az iki nüsha düzenlenir. Bunlardan bir nüsha alıcıya verilir. Diğer nüshaları işletmede kalır. Faturalar mürekkepli kalemle, kopya kurşun kalemi ile veya makine ile yazılır.

 

Faturanın tanımında; alıcının borçlandığı tutarı gösterdiği söylenmişti. Alıcının söz konusu faturadan doğan borcunu fatura düzenlendiği anda ödemesi durumunda kesilen fatura kapalı fatura olarak adlandırılır. Fatura bedelinin faturanın düzenlendiği anda ödenmeyip, sonradan ödeneceği durumlarda kesilen fatura da açık fatura olarak adlandırılır. Bir faturanın kapalı veya açık fatura olduğunu gösteren unsur faturayı düzenleyenin kaşesinin ve imzasının fatura üzerinde bulunduğu yerdir. Kapalı fatura düzenlenmek isteniyorsa; faturayı düzenleyenin kaşesi ve imzası faturanın alt tarafındadır. Açık fatura düzenlenmek isteniyorsa faturayı düzenleyenin kaşesi ve imzası faturanın üst tarafındadır

b- İrsaliye: İrsaliye malların taşınması sırasında malla ilgili bilgilerin bulunduğu bir ticari belgedir. Bu belge taşıma irsaliyesi ve sevk irsaliyesi olmak üzere iki türlü kullanılır.

a) Taşıma İrsaliyesi: Ücret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek veya tüzel kişiler naklettikleri eşya için V.U.Kanunu’nun 209. maddesindeki yazılı bilgilerle sürücünün ad ve soyadı ve aracın plaka numarası ihtiva eden ve seri numarası dahilinde teselsül eden irsaliye kullanmak mecburiyetindedir.

b) Sevk İrsaliyesi:Mallarla ilgili bilgilerin olduğu ve fatura numarası yazılacak irsaliyedir. Malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcını, teslim edilen malın alıcı tarafından taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması şarttır.

 

c- İrsaliyeli Fatura: Mal ve hizmet karşılığında fatura düzenlemek mecburiyetinde olan işletmeler; malın tesliminde veya hizmetin yapılmasında sevk irsaliyesi düzenlerler. Daha sonra en geç on gün içinde de fatura düzenlerler. Bunun yerine iki belgeyi aynı anda düzenlemek veya iki belge yerin bir belge düzenlemek isteyebilirler. Böylece sevk irsaliyesinden sonra fatura düzenleme yükümlülüğünü de derhal yerine getirmek isteyen işletmeler; iki belgeli tek belgede düzenleyebilirler. İşte sevk irsaliyesi ve fatura yerine geçen ve sevk irsaliyesi ve fatura bilgilerini içeren belge irsaliyeli faturar.

Malı veya hizmeti satan işletmeler tarafından irsaliyeli fatura en az üç nüsha olarak düzenlenecektir. Üç nüshadan az düzenlenen irsaliyeli faturalar düzenlenmemiş sayılır. İrsaliyeli faturanın iki nüshası mutlaka malı taşıyan araçta bulundurulacaktır. Bu durumda ayrıca sevk irsaliyesi düzenlenmesine gerek yoktur. Zaten bu özellik irsaliyeli faturanın altına “bu belgenin sevk edilen malla birlikte bulunması halinde ayrıca sevk irsaliyesi aranmaz” ifadesi yazdırılarak belirtilir.

İrsaliyeli fatura kullanmak isteyen işletmeler, dönem başında irsaliyeli faturalarını bastırıp, dönem sonuna kadar kullanmak zorundadırlar. Hesap dönemi için de irsaliyeli fatura uygulamasından vazgeçemezler. söz konusu dönem içinde ayrı ayrı fatura ve sevk irsaliyesi de kullanamazlar. Ayrıca hesap dönemi içinde de irsaliyeli fatura uygulamasına geçilemez.

 

 

 

 

 

 

d- Kasa Fişi ve Perakende Satış Fişi: Yazar kasa fişi de denilmektedir. Bilindiği gibi perakende satış yapan işletmeler kanunen gösterilen hadlere uyduğu tarihten itibaren ödeme kaydedici cihaz kullanmaktadır. İşletmelerin fatura vermek zorunda olmadıkları satışları için ödeme kaydedici cihazla düzenledikleri kasa fişi de ticari bir belgedir. Kasa fişinin de en az iki nüsha düzenlenmesi gerekir. Ancak satış yapıldığında bir nüsha düzenlenir ve alıcıya verilir. Yazar kasalar elektronik hafızalı olduğundan, kesilen fişlerle ilgili bilgileri hafızalarında tutarlar. Daha sonra günlük olarak kesilen fişlerin dökümünü verirler. Bu döküme Z raporu denir.

Perakende Satış Fişi: Ödeme kaydedici cihaz kullanmayan işletmelerin fatura vermek zorunda olmadıkları satışları için düzenledikleri belge perakende satış fişidir. Perakende satış fişi de bir ticari belgedir.

Perakende satış fişi mal veya hizmet satan işletme tarafından en az iki nüsha düzenlenir. Asıl nüshası alıcıya verilir. Perakende satış fişi dip koçanlı olarak da düzenlenebilir.

 

Perakende satış fişi mürekkepli kalemle veya kopya kurşun kalemi ile yazılır.

 

Ayrıca perakende satış fişinin düzenlenmesi sırasında, toplam tutarın ayrıca yazıyla da yazılması ve rakamla yazılan toplamın her iki tarafının çift çizgisiyle (=) kapatılması gerekir.

 

e- Gider Pusulası: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla, defter tutmak zorunda olan serbest meslek sahiplerinin ve defter tutmak zorunda olan çiftçilerin;

Kazançları götürü olarak tespit olunan tüccara,

Kazançları götürü olarak tespit olunan serbest meslek erbabına,

Vergiden muaf esnafa,

yaptırdıkları işler veya onlardan satın aldıkları mal için düzenleyip, yukarıda adı geçen mükelleflere imza ettirdikleri fatura hükmünde bir belgedir.

Gider pusulasında en az şu bilgilerin bulunması zorunludur:

Gider pusulası ibaresi,

Maliye Bakanlığı veya noter tasdik mührü şekli,

Yaptırılan işin veya satın alınan malın bedeli, tevkif edilen vergi oranı ve net tutarı,

Malı satın alan veya işi yaptıranın adı, soyadı, varsa ticaret unvanı, vergi dairesi, hesap numarası ve adresi,

Seri ve müteselsil sıra numarası ve düzenleme tarihi,

Düzenleyenin imzası.

 

g- Yazar Kasa Günlük “Z” Raporları: Yazar kasalar elektronik hafızalı olduğundan, kesilen fişlerle ilgili bilgileri hafızalarında tutarlar. Daha sonra günlük kesilen fişlerin dökümünü verirler. Bu döküme Z raporu denir.

 

ğ- Malın Periyodik Kapanımı ( Kümüle Rapor ): Yazar kasa kullanan ve perakende satış yapan işletmeler işe başladıkları tarihten itibaren mali bellek raporunu çıkardıkları güne kadar yaptıkları satışları gösteren rapordur.

Ay sonlarında işletme tarafından ödeme kaydedici cihazdan bir aylık satış ve KDV tutarlarını gösteren rapordur.

 

 

 

 

 

 

h- Adisyon: Lokanta, kafeterya, pastane, gazino, bar, pavyon gibi masada servis yapılan hizmet işletmelerinde kullanılan bir belgedir. Söz konusu hizmet işletmeleri müşterilerine verdikleri hizmetleri ile düzenlenme saatini yazdıkları ve müşterinin masasına koydukları adisyonu iki nüsha olarak düzenlemek zorundadırlar. Adisyonun bir nüshası işletmede kalır.

söz konusu hizmet işletmelerinin şehirlerarası yollar üzerinde çalıştırdıkları lokanta ve gazinolar da adisyon kullanacaktır.

şterinin yiyecek ve içecek maddelerini kendisinin aldığı ve servisini yaptığı işletmelerde; servis anında ödeme yapılıp fatura, perakende satış fişi veya kasa fişi alındığından, adisyon kullanılmasına gerek yoktur.

Adisyonu, gerçek usulde vergiye tabi olan yani bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan lokanta, kafeterya, pastane, gazino, bar, pavyon gibi hizmet işletmeleri kullanmak zorundadır. Söz konusu işletmeler götürü usulde vergilendiriliyorlarsa yani deftere tabi değillerse (defter tutmuyorlarsa ) adisyon kullanmaları gerekmez.

 

i- Günlük Müşteri Listeleri: Konaklama yerleri (otel, motel, pansiyon gibi) işletmelerince düzenlenen, tesisin odalarını, bölümlerini ve yatak planlarını gösteren bir belgedir.

Günlük müşteri listesi, konaklama tesisine gelen müşterilerle ilgili olarak, her gün için düzenlenir. Günlük olarak düzenlenen günlük müşteri listesi konaklama tesisinde kimin hangi odada, hangi yatakta kaldığını gösterir.

Yolcu Listeleri: Şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapanlardan, yolcu bileti kesmek zorunda

olanlar tarafından düzenlenen, taşıtların her seferi için yolcuların taşıtta oturma yerlerini planlı şekilde gösteren bir belgedir.

Şehirlerarası kara, hava ve deniz yoluyla yolcu taşımacılığı yapanlardan yolcu bileti kesmek

zorunda olanlar taşıtlarının her seferi için yolcu listesi düzenlemek zorundadır. Ancak, demir yoluyla yolcu taşımacılığı yapan T.C. Devlet Demir Yolları İdaresi yolcu listesi tutma mükellefiyetinin dışında bırakılmıştır. Yolcu taşıma listesi taşıyıcı tarafından üç nüsha olarak düzenlenir. İki nüshası yolculuk sırasında taşıtta, diğer bir nüshası da işyerinde bulundurulur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

B. SENETLER

1. Bono

Bono ülkemizde çok kullanılan kambiyo senetlerindendir. Ticari hayatta bonodan kısa vadeli kredi, ispat ve teminat vasıtası olarak yararlanılmaktadır.

Bononun diğer adı emre muharrer senettir. Bu deyim iki anlama gelmektedir. Bu deyim ilk önce kıymetli evrakın tedavül şekillerinden birisini gösterdiği gibi, ikinci olarak da kambiyo senetlerinden özel bir tip olan bir kıymetli evrak türünü göstermektedir. Bu karışıklığın düzelmesi için uygulamada “bono” denmektedir. Türk Ticaret Kanunu her iki isme de yer vermiştir.

Poliçe ve çekte üç kişi olmasına rağmen bonoda iki kişi vardır. Borçlu senette yazılı meblağı vadesinde alacaklıya ödemeyi vaadeder.

Bono, borçlu tarafından alacaklıya hitaben tanzim edilir. Bununla muayyen (belirli) bir meblağın belirli bir vade sonunda ödeneceği taahhüt edilir. Bonolar genelde tacir tarafından matbu olarak düzenlenir. Alış verişte boşluklar doldurularak borçluya imzalattırılır. Eğer tüccar yani satıcı alacağını daha sağlama almak istiyorsa, ayrıca bir veya daha fazla kefil gösterilmesini ve senedi imzalamalarını isteyebilir. Kefiller de borçtan müteselsil sorumlu olurlar.

 

Bonoda bulunması gereken unsurlar

Emre yazılı senet veya bono kelimesi,

Vade veya ödeme tarihi,

Ödeme yeri,

Kime veya kimin emrine ödeneceği,

Senedin düzenlendiği yer ve tarih,

Kayıtsız,şartsız bir ödeme vadi.

 

2. Çek

Önceden bankaya yatırılmış bir para veya bankaca açılan kredinin tamamının veya bir kısmının kendi veya başkası adına hemen ödenmesi için bankaya yazılan bir ödeme emridir. Çeklerde vade yoktur. Görüldüğünde ödenme mecburiyetindedir. Karşılıksız çek düzenlemek yani bankada paranın olmadığı veya kredinin olmadığı zaman çek düzenlemek yasaktır. Hapis ve bir daha çek defteri vermeme gibi ağır cezalar getirilmiştir. Türk Ticaret Kanunu’na göre çekler ancak bankalar üzerine çekilebilir. Çekte de poliçelerde olduğu gibi üç şahıs vardır. Bunlardan birisi çeki düzenleyen keşideci, ikincisi çeki taşıyan elinde bulunduran (alacaklı), üçüncüsü de parayı ödeyecek olan banka muhataptır.

 

Çeklerde bulunması gereken unsurlar

Çek kelimesi,

Ödeyecek banka,

Ödenecek para miktarı,

Ödenecek kimsenin adı soyadı,

Ödemenin yapılacağı yer,

Çekin düzenlendiği yer ve tarih,

Çeki düzenleyenin adı ,soyadı,imzası.

 

 

 

 

3. Poliçe

 

Poliçe, alacaklı tarafından belli bir süre sonra belli bir meblağın kendisine veya başkasına ödenmesi için borçluya yazılan senettir. Kısaca poliçe ticari iş yapan üç kişi arasında düzenlenen bir ödeme emridir. Poliçede üç taraf vardır.

Keşideci (Senedi düzenleyen, poliçeyi yazan); Hamiline borçlu ve muhataptan alacaklı olan şahıstır. Yani hem borçlu hem de alacaklıdır.

Hamil (Poliçeyi taşıyan); Keşideciden alacaklı olan şahıstır. Poliçenin vadesi geldiğinde tahsil yapacak şahıstır. Sadece alacaklıdır.

Muhatap (Poliçeyi ödeyecek olan); Poliçenin vadesi geldiğinde ödeyecek olan şahıstır. Keşideciye borçludur. Sadece borçludur.

Poliçede bulunması gereken unsurlar

Poliçe kelimesi yazılması (eğer senet yabanca dilde yazılmış ise poliçe kelimesine karşılık gelecek kelime)

Muhatabın adı, soyadı, adresi,

Vade, öde

93
0
0
Yorum Yaz